HFF’s Hanna: “Heb jij ooit nagedacht over een meer plantaardig gevulde voerbak voor jouw trouwe viervoeter? Ik niet echt. Tot dat ik onlangs keek naar Vieze Viervoeters: een NPO-filmpje dat de boel flink opschudde.….. Ik dook in de literatuur, wilde er van alles over weten. Uit mijn research – na te lezen op onze site – haalde ik 7 haalbare tips die de ecologische pootafdruk van diervoeding kleiner maakt. En weet je: elk stapje helpt!”

CHECK HIER DE FILM

Zeven haalbare stappen voor een groenere kom

Je hoeft niet alles tegelijk te veranderen. Elke stap helpt al.

1. Kies droogvoer boven natvoer — de makkelijkste en meteen de meest impactvolle stap. Natvoer heeft tot 7× meer klimaatimpact dan brokjes.

2. Kies gevogelte boven rund of lam — kip of kalkoen als hoofdeiwitbron heeft een significant lagere CO₂-uitstoot. Let op de ingrediëntenlijst: het eerste genoemde vlees is het meest aanwezig.

3. Voeg groenten toe als aanvulling — een schepje gekookte wortels, courgette, spinazie of zoete aardappel bij de brok is zowel gezond als klimaatvriendelijk. Al 10% plantaardig in de kom levert aantoonbare nutritionele winst op voor honden.

4. Probeer insectenvoer — krekels en zwarte soldatenvlieg bevatten veel eiwitten en hebben een fractie van de voetafdruk van vlees. Steeds meer merken bieden dit aan, ook in dierenwinkels in Haarlem.

5. Overweeg (deels) plantaardig voer voor honden — je hoeft niet volledig over te stappen. Al is 30– 50% van de maaltijden plantaardig, dat scheelt al in uitstoot. Kies altijd gecertificeerd voer (FEDIAF of AAFCO).

6. Geef niet te veel — meer dan 60% van katten en honden is te zwaar (Association for Pet Obesity Prevention, 2022). De aanbevolen portie op de verpakking is een maximum, geen minimum. Minder voer = minder uitstoot.

7. Houd óóg op gecultiveerd vlees — verschillende bedrijven werken aan lab-grown vlees specifiek voor dierenvoer. Nog niet breed beschikbaar, maar een veelbelovende optie voor de nabije toekomst.

Vieze viervoeters uit de NPO-serie Wat houdt ons tegen zette me dus aan het denken én aan het lezen. Ik kan dan niet anders dan meteen diep in wetenschappelijk onderzoek  duiken. Ik spitte een flink aantal papers door. Dus wil je meer weten? Ik heb al het een ander voor je uitgezocht.”

De klimaatvoetafdruk van dierenvoer

Wat jouw hond of kat met de planeet doet — en wat je eraan kunt doen

Nederland telt zo’n 1,9 miljoen honden en 2,9 miljoen katten. In Haarlem zijn officieel 6.780 honden geregistreerd (gemeente Haarlem, 2023). Het werkelijke aantal ligt waarschijnlijk iets hoger; niet elke hond wordt aangemeld. Voor katten zijn geen registratiecijfers beschikbaar. Maar op basis van nationale gemiddelden (24% van de huishoudens) telt de stad naar schatting zo’n 19.000 katten. 

Al dat eten voor onze viervoeters bij elkaar heeft een grotere klimaatimpact dan de meeste mensen denken. Dit artikel is zeker geen oproep om je huisdier op een speciaal dieet te zetten — het is een uitnodiging om bewustere keuzes te maken. En die hoeven helemaal niet ingewikkeld te zijn.

Hoe groot is de impact?
De wereldwijde productie van dierenvoer stoot jaarlijks 56 tot 151 megaton CO₂ uit — goed voor 1 tot 3% van alle landbouwemissies wereldwijd (Alexander et al., 2020). Ter vergelijking: dat is evenveel als de totale jaarlijkse uitstoot van de Filipijnen. En het gaat niet alleen om broeikasgassen: ook landgebruik en zoetwater staan onder druk. De keuze tussen natvoer en droogvoer maakt daarbinnen al een groot verschil. Natvoer — de kleine blikjes en zakjes — heeft tot zeven keer meer klimaatimpact dan droogvoer (Vasconcellos et al., 2022). Een

middelgrote hond die puur natvoer eet, is verantwoordelijk voor circa 6.500 kg CO₂ per jaar — vergelijkbaar met ruim 13 retourvluchten naar Spanje. Een kat op natvoer zit rond de 310 kg per jaar; een grote hond kan oplopen tot meer dan 2.500 kg — vergelijkbaar met een gezinsauto die 20.000 kilometer rijdt (Earth.org, 2023).

De kern van het probleem: het vlees
Het grootste deel van de klimaatimpact van dierenvoer zit niet in de verpakking of het transport, maar in de ingrediënten. Dierenvoer bestaat grotendeels uit vlees, en vlees heeft een zware voetafdruk. De productie van 100 gram erwteneiwitten stoot circa 0,4 kg CO₂ uit; dezelfde hoeveelheid rundereiwitten kost 35 kg CO₂ — bijna negentig keer meer (Vasconcellos et al., 2022). Kip en kalkoen zitten daar ruim onder, en zijn al een stuk klimaatvriendelijker dan rund of lam. Samen eten de katten en honden in Haarlem naar schatting ruim 3.000 ton voer per jaar. Zelfs een kleine verschuiving in de samenstelling van dat voer — minder rund, meer gevogelte of plantaardig — levert een meetbare reductie op.

Is plantaardig voer gezond voor honden?
Honden zijn van nature omnivoren — ze verteren zowel dierlijke als plantaardige voeding goed. Tanprasertsuk et al. (2021) laten in een uitgebreid literatuuroverzicht zien dat plantaardige ingrediënten niet  alleen goed verteerbaar zijn, maar ook fytochemicaliën leveren die de darmgezondheid, het immuunsysteem en de gewrichten kunnen ondersteunen. Een treffend voorbeeld uit datzelfde onderzoek: een dieet van alleen kalkoenenvlees schiet tekort in calcium, mangaan, vitamine E en foliumzuur. Vervang je maar 10% van de calorieën door spinazie, dan verbeteren meerdere van die waarden al flink. Plantaardige ingrediënten vullen dus gaten in die puur vleesdiëten achterlaten. Onderzoekers van Wageningen University & Research toonden aan dat volledig plantaardig hondenvoer met minimaal bewerkte ingrediënten — zoals peulvruchten en tomatenmeel — kan voldoen aan alle FEDIAF- voedingsnormen, met een vergelijkbare hoeveelheid toegevoegde vitamines als gewoon dierenvoer (Wehrmaker et al., 2022).

En katten? Een genuanceerder verhaal.
Er is een biologisch verschil dat veel mensen kennen: katten zijn obligate carnivoren. Ze kunnen taurine en arachidoonzuur — voor hen essentiële stoffen — niet zelf aanmaken en zijn daarvoor afhankelijk van dierlijke bronnen. Lang gold dat als het definitieve argument tegen plantaardig kattenvoer. Maar nieuw onderzoek nuanceert dat beeld. Knight et al. (2023) vergeleken de gezondheid van 1.369 katten op vegavoer met katten op vlees gebaseerd voer. Na correctie voor leeftijd en geslacht scoorden de katten op plantaardig voer gemiddeld niet slechter — op sommige punten, zoals minder dierenartsbezoekers en minder medicijngebruik, zelfs iets beter. Veterinair professor Andrew Knight concludeert dat nutritioneel volledig plantaardig voer ook voor katten veilig kan zijn (Plant Based News, 2025). De Britse sectororganisatie PFMA erkende recentelijk dat gecertificeerd plantaardig voer gezond kan zijn voor zowel honden als katten (ProVeg, 2024).

Eén belangrijk voorbehoud: dit geldt uitsluitend voorcommercieel geproduceerd, gecertificeerd voer — niet voor zelfgemaakte veganistische maaltijden. Katten zijn gevoeliger voor voedingstekorten dan honden. DUs is het keurmerk hier extra belangrijk. Wil je overstappen? Het FEDIAF- of AAFCO-keurmerk op de verpakking is een betrouwbaardere graadmeter dan een algemeen advies. Zoek je professionele begeleiding, kies dan iemand met aantoonbare kennis van actueel voedingsonderzoek — niet alle dierenartsen zijn even bijgepraat op dit gebied. Mede doordat veterinaire opleidingen historisch sterk beïnvloed zijn door de traditionele diervoederindustrie.